Sos sojowy jasny czy ciemny – czym się różnią i jak je stosować?

Sos sojowy jasny to najczęściej stosowany typ sosu sojowego i filar kuchni azjatyckiej. Powszechnie wykorzystuje się go w wielu krajach, od Chin, przez Japonię i Wietnam, aż po Tajlandię. Ma bursztynowe zabarwienie i lekką, rzadką konsystencję. Jego smak jest słony i intensywny, pełen umami, a zapach delikatnie fermentowany, lekko drożdżowy.

Jasny sos sojowy ma bardzo wyrazisty charakter i wydobywa ze składników głębię smaku. Z powodzeniem zastępuje też sól. Stosuje się go m.in. do:

• stir-fry, czyli dań smażonych na woku,
• sushi,
• sajgonek i spring rollsów,
• zup i bulionów, np. ramen, pho, wonton,
• dań z makaronem i ryżem, jak pad thai, chow mein, ryż smażony z warzywami i jajkiem,
• dań mięsnych z kurczakiem, wieprzowiną czy wołowiną, 
• dań z rybami i owocami morza,
• dań z tofu,
• sosów i marynat.

Sos sojowy ciemny to gęstsza wersja sosu sojowego, którą stosuje się przede wszystkim w daniach duszonych i gotowanych długo. Jak wskazuje sama jego nazwa, ma ciemną, niemal czarną barwę, która nadaje potrawom charakterystyczny kolor. Sos sojowy ciemny jest mniej słony niż jasny – posiada głęboki smak z nutą słodyczy.

Ciemny sos sojowy nie dominuje potrawy, ale dodaje jej głębi i wyrazistości. Wpływa też na walory wizualne dania, przyciemniając składniki. Świetnie sprawdza się więc w tych potrawach, w których ważny jest zarówno smak, jak i wygląd. Stosuje się go np. do:

• duszenia mięs i warzyw, np. wołowiny, wieprzowiny, bakłażana,
• dań jednogarnkowych, jak np. chińskie gulasze,
• gotowania na wolnym ogniu, np. wieprzowiny w sosie sojowym,
• ciemnych marynat do pieczenia lub gotowania,
• dań na parze,
• zabarwienia sosów i zup.

W praktyce to, czy lepszy będzie sos sojowy jasny, czy ciemny, zależy w dużej mierze od dania, które chcesz zrobić i efektu, na jakim Ci zależy. Poniżej przygotowaliśmy dla Ciebie małą ściągę.

• jeśli potrzebujesz sosu o wyrazistym smaku, który sprawdzi się do przyprawienia potrawy, postaw na sos sojowy jasny,
• jeśli zależy Ci na głębi smaku i ciemnym kolorze, wybierz sos ciemny,
• gdy tworzysz marynatę do smażenia, sięgnij po jasny sos sojowy,
• gdy tworzysz marynatę do duszenia, wykorzystaj ciemny sos sojowy,
• gdy robisz stir-fry, postaw na sos jasny, ale możesz dodać też odrobinę ciemnego,
• gdy gotujesz danie jednogarnkowe, z reguły lepszy jest sos sojowy ciemny.

W praktyce w wielu daniach kuchni azjatyckiej stosuje się oba sosy jednocześnie. Za przykład mogą posłużyć dania jednogarnkowe i gulasze, smażony ryż czy makaron, sosy i marynaty, czy też dania stir-fry.

Chcesz spróbować dań z jasnym lub ciemnym sosem sojowym? Świetnie! W praktyce wcale nie musisz udawać się w tym celu do restauracji, czy też spędzać długich godzin nad garnkami w kuchni. Obecnie w sklepach znajdziesz wiele gotowych dań azjatyckich, w których sos sojowy odgrywa istotną rolę i wzbogaca smak. Przykładem mogą być tu nasze dania gotowe. Wśród tych z sosem sojowym można wymienić np. kurczaka w sosie słodko-kwaśnym, wieprzowinę 5 smaków, czy też kurczaka po wietnamsku. Z sosem sojowym, zwłaszcza jasnym, świetnie smakują też gotowe sajgonki – w naszej ofercie znajdziesz je w wersji z warzywami, z mięsem, czy też z tofu.

Sos sojowy jasny stosuje się też w takich daniach jak:

• kurczak stir-fry z warzywami,
• smażony ryż z jajkiem,
• japońskie pierożki gyoza,
• wietnamska zupa pho,
• tajskie pad see ew.

Do popularnych dań z sosem sojowym ciemnym zaliczamy natomiast:

• duszoną wieprzowinę po chińsku hong shao rou,
• bakłażana po chińsku,
• chińskie gulasze i hot pot,
• kurczaka teriyaki.

Sos sojowy to jeden z fundamentów kuchni azjatyckiej – i choć jego dwie najpopularniejsze wersje, jasna i ciemna, mogą wyglądać podobnie, różnią się od siebie pod wieloma względami. Jasny sos sojowy dodaje intensywnego, słonego smaku i umami, podczas gdy ciemny odpowiada za głębię, lekką słodycz i apetyczny kolor potraw. Bez względu na to, czy gotujesz klasyczne stir-fry, pho, czy duszoną wieprzowinę – dobrze dobrany sos sojowy wydobędzie z dania wszystko, co najlepsze.